Dziecko w żałobie. Jak dzieci „wybawiają” stratę?

Kiedy umiera bliska osoba, dorośli najczęściej przeżywają żałobę poprzez rozmowę, wspomnienia i refleksję. Dzieci przeżywają stratę inaczej. Potrafią płakać po śmierci ukochanej osoby, a chwilę później bawić się, śmiać i interesować codziennymi sprawami. Dla wielu dorosłych bywa to niezrozumiałe. Tymczasem właśnie zabawa jest jednym z najważniejszych sposobów przeżywania żałoby przez dziecko.
Dziecko w żałobie

Dziecięca żałoba wygląda inaczej

Dziecko nie przeżywa straty w sposób ciągły. Jego psychika potrzebuje przeplatania trudnych emocji chwilami odpoczynku, zabawy i codzienności. Dlatego dzieci często wracają do tematu śmierci stopniowo – fragmentami. Raz zadają pytania o zmarłą osobę, innym razem całkowicie skupiają się na zabawie. To naturalny proces.

Zabawa w chowanego – więcej niż zwykła zabawa

Jednym z najciekawszych przykładów zabawy podczas wsparcia dziecka w żałobie jest zabawa w chowanego. Ktoś znika. Potem zostaje odnaleziony. Jest nieobecność i ponowne spotkanie. Dla małego dziecka takie doświadczenia pomagają oswajać temat rozstania, nieobecności i tęsknoty. Po śmierci bliskiej osoby dzieci często spontanicznie wracają do zabaw związanych z chowaniem się, szukaniem, znikaniem czy pojawianiem się bohaterów. Nie dzieje się to przypadkowo. To próba zrozumienia tego, co wydarzyło się w ich życiu.

Co oznacza „wybawić żałobę”?

Potrzeba „wybawienia żałoby” oznacza to umożliwienie dziecku przeżywania straty w sposób zgodny z jego rozwojem. Dziecko może opowiadać o śmierci poprzez figurki, rysunki, budowanie historii czy odgrywanie scenek. Może wielokrotnie powracać do tych samych tematów. Nie oznacza to, że utknęło w żałobie. Wręcz przeciwnie – oznacza, że psychika próbuje stopniowo oswoić stratę.

Jak dorośli mogą wspierać dziecko?

Najważniejsze jest stworzenie bezpiecznej przestrzeni. Nie trzeba zmuszać dziecka do rozmowy ani interpretować każdej zabawy.

Warto natomiast:

● być obecnym,
● odpowiadać na pytania zgodnie z prawdą, na miarę wieku dziecka
● pozwolić dziecku bawić się tak, jak potrzebuje,
● akceptować zmienność jego emocji.


Dzieci często pokazują swój smutek poprzez zabawę długo wcześniej, zanim będą potrafiły o nim opowiedzieć. Dlatego zabawa nie jest ucieczką od żałoby. Bardzo często jest właśnie sposobem jej przeżywania.


Bo dla dziecka zabawa jest tym, czym rozmowa dla dorosłego – naturalnym językiem emocji, wspomnień i zdrowienia.

Tekst: Klaudia Piotrowska, psycholog eMOCji

Sprawdź nasz Drogowskaźnik w podróży przez żałobę dziecka.

eMOCja Holistyczne Centrum Wsparcia po Stracie