Holistyczne Centrum

Wsparcia po Stracie

Wsparcia po Stracie

Zadzwoń do nas – jesteśmy po to by pomóc

Jak przeprowadzić dziecko przez żałobę?
W obecnych czasach pragniemy ochronić nasze dzieci przed wszelkim złem świata, stwarzamy im bardzo bezpieczne warunki do zabawy, nie zostawiamy samych nawet na moment, chcemy otoczyć je opieką i obronić przed przeżywaniem nieprzyjemnych uczuć. Dlatego, gdy odchodzi ktoś bliski rodzi się pokusa, żeby i tutaj ochronić dziecko przed cierpieniem. Robiąc tak możesz uczynić mu większą krzywdę niż sama żałoba.
Żałoba dziecka po stracie rodzica

Żałoba dziecka po stracie – jak przeprowadzić dziecko.

5 BŁĘDÓW RODZICÓW LUB OPIEKUNÓW WOBEC DZIECI, KTÓRE DOZNAŁY STRATY:

„Powiedzmy mu że wyjechał, dowie się jak będzie starszy”

Dziecko tęskni, pyta i nie może doczekać powrotu kochanej osoby. Każdego dnia myśli że to będzie dziś. Choć nie rozumie co się stało, to odczuwa niepokój, ponieważ atmosfera w rodzinie jest inna. Czuje się pominięte, odrzucone. Widzi, że bliskie osoby doświadczają żałoby, są smutne, zrozpaczone i to wpływa na jego emocje. Ale ponieważ nikt nie zwraca na nie uwagi, zostają one niewyrażone i mogą przejawić się w postaci zaburzeń snu lub zachowania. Gdy w końcu dziecko dowie się prawdy, poczuje się oszukane, zawiedzione i straci część zaufania do ciebie.

„Dziecko nie powinno uczestniczyć w pogrzebie”

To właśnie efekt wcześniej wspomnianej nadopiekuńczości, która utrudnia prawidłowe przejście przez żałobę. Chcąc chronić dziecko, zabierasz mu możliwość uczestniczenia we wspólnym, rodzinnym przeżywaniu żałoby. Ten rytuał jest pierwszym krokiem do przyjęcia nieuchronności śmierci, pożegnaniem z bliską osobą. Gdy pozwalasz, aby dziecko uczestniczyło również w trudnych momentach życia rodziny, przygotowujesz je do dorosłego życia. W tym przypadku, pomagasz mu przejść przez żałobę i poradzić sobie ze stratą.

„Powiedzmy mu jakąś miłą historyjkę o niebie i aniołkach”

Oczywiście dotykam tu filozofii życia, którą wyznają rodzice. Jeśli naprawdę wierzysz w niebo i aniołów, to rzeczywiście może dziecku pomóc. Szczególnie jeśli wcześniej uczestniczyło w praktykach religijnych, modliło się z rodzicami i wiara jest ważną częścią życia rodziny. Jeśli jednak wymyślamy to na potrzeby dziecka, wyczuje fałsz, co spowoduje że jego niepokój wzrośnie.  Pamiętaj, że dziecko rozumie wszystko bardzo dosłownie, wiec spodziewaj się pytań: Czy bliski zmarły nie spadnie? Czy się nie boi być tak wysoko? Czy poleciał tam samolotem? Są to prawdziwe pytania, które zadały dzieci w żałobie.

„Lepiej nie rozmawiajmy z nim o zmarłym, bo będzie mu przykro”

Dziecko i tak odczuwa smutek i tęsknotę a brak rozmowy tylko to spotęguje. Wywoła również poczucie osamotnienia i odrzucenia, uczucie że jest nieważne oraz że zmarły nie liczył się dla rodziny. 

„Powinien przeżywać żałobę tak jak ja/my”

Spotkałam się z sytuacją, że dzieci były ganione za to że nie chcą ubrać czarnego stroju na pogrzeb. Zostało to ocenione jako brak szacunku. Czasem wymaga się od dzieci jakiegoś konkretnego sposobu wyrażenia żalu a jeśli tego nie robią, dostają informację zwrotną, że nie kochały zmarłej osoby.  Z wszystkich wymienionych wcześniej to najbardziej niebezpieczny błąd, który potęguje ból i zagubienie dziecka. Wszelkie społeczne kanony i zasady nie powinny być ważniejsze od uczuć małego człowieka. Nawet dorośli różnią się sposobem przeżywania uczuć w żałobie. Tym bardziej dzieci, które być może pierwszy raz muszą zmierzyć się z takim cierpieniem.  Żałoba dziecka po stracie ma swoje osobne prawa.

5 PODARUNKÓW, KTÓRE POMOGĄ DZIECKU W ŻAŁOBIE

Twoja uwaga

Jak najszybciej poświęć czas aby porozmawiać z dzieckiem o tym co się stało. Powiedz mu o tym co czujesz, okaż zrozumienie dla jego uczuć. Wiem, że sam przeżywasz trudne chwile, ale dziecko potrzebuje twojej obecności, aby móc poradzić sobie ze swoimi uczuciami.

Prawda

Powiedz dziecku prawdę, prostymi słowami ale bez eufemizmów, które nic nie znaczą np. że zmarły jest w lepszym miejscu, lub odszedł. Dziecko będzie wówczas oczekiwało, że wróci albo poczuje żal do niego, że zostawił swoich bliskich i wybrał inne miejsce do życia. Podkreśl nieuchronność sytuacji, ostateczność, prawdę o jego nieobecności. Do około 5 roku życia dzieci mogą nie rozumieć, że śmierć oznacza trwały brak, i tak będą pytać o powrót. Okazuj cierpliwość i powtarzaj, że to nie nastąpi.

Fundament wiary

Podziel się swoją filozofią życia i podejściem do śmierci, szczerze, to dobry moment. Jeśli wierzysz w Boga powiedz dziecku o tym i przedstaw mu swoją wiarę, sposób w jaki Ty to czujesz. Uważaj jednak na sformułowanie, że „kiedyś wszyscy się spotkamy”, bo dziecko zrozumie, że jest sposób aby odwiedzić zmarłego. Dla niego własna śmiertelność jest też trudna do pojęcia. Jeśli jesteś ateistą to możesz powiedzieć dziecku, że posiada umysł, które przechowuje pamięć o zmarłym. Dzięki temu, że go pamięta, to bliski zmarły będzie nadal obecny w jego życiu. Tutaj też uważaj, żeby nie zrozumiał tego zbyt dosłownie. Podkreślaj, że już go nie zobaczy, ale może oglądać na zdjęciach, wspominać, że będziecie o nim rozmawiać.

Udział w rytuałach

Zabierz dziecko na pogrzeb, ale najpierw przygotuj go do tego. Opowiedz mu co to za uroczystość i dlaczego jest ważna. Pomóż dziecku wziąć aktywny udział w pożegnaniu. Może przygotować rysunek dla osoby, która umarła, lub list pożegnalny albo wziąć jakiś ulubiony przedmiot osoby, która odeszła.

Stwórzcie również później swoje rytuały, czasem dzieciom pomaga regularne odwiedzanie cmentarza i tam zanoszenie laurek, drobnych prezentów, a nie tylko kwiatów i zniczy. Oczywiście nie należy dzieci zmuszać do chodzenia na cmentarz, jeśli nie mają na to ochoty. Rytuał ma pomagać, a nie utrudniać przejście przez żałobę. Alternatywą może być odwiedzanie jakiegoś miejsca, które kojarzy się ze zmarłym. Podejmowanie aktywności, które z nim się robiło, jak najczęstsze rozmawianie o nim, wspominanie, wspólne oglądanie zdjęć.

Akceptacja

Pozwól dziecku przeżywać żałobę po swojemu. Jeśli ma ochotę ubrać na pogrzeb jakąś konkretną rzecz i się przy niej upiera, nie odmawiaj. Może to kurteczka, którą kupił bliski zmarły albo po prostu coś w czym dziecko dobrze się czuje. Ważniejsze jest jego samopoczucie niż zwyczaje kulturowe. Dzieci często zadają trudne pytania, czasem zaskakujące lub niewygodne dla dorosłych – należy na nie odpowiadać, a nie karcić dziecko i uciszać. Zdarza się, że dziecko nie płacze, a  to nie znaczy, że nie zależało mu na zmarłym. Czasem nie potrafi wyrazić żalu, a dopytywanie czemu nie płakało, daje mu poczucie że zrobiło coś złego – to  wzmacnia problem. Jeśli dziecko zachowuje się, jakby się nic nie stało, to może oznaczać, że nie potrafi prawidłowo wyrazić żalu, a nie że go nie odczuwa. Mogło zamrozić uczucia, co wymaga pomocy specjalisty, a nie osądu ze strony dorosłych.

Taką pomoc świadczymy w centrum i jeśli samemu trudno ci porozmawiać ze swoim dzieckiem albo niepokoi cię jego zachowanie lub sposób przeżywania żałoby, to zapraszamy do kontaktu. Żałoba dziecka po stracie to delikatny i skomplikowany proces – nie musisz być sam ze swoimi trudnościami i wątpliwościami. Jesteśmy po to aby ułatwić Tobie i Twojemu dziecku przejście przez ten bolesny proces. Skontaktujesz się z nami na różne sposoby tutaj.

Tekst: Małgorzata Szwemin

Fot. pixabay.com

Więcej
artykułów

Holistyczne Centrum Wsparcia po Stracie eMOCja

Hospicjum Pomorze Dzieciom

Hospicjum Tulipani

Konto: 33 1090 1098 0000 0001 2428 2268
Przelewy zagraniczne: BIC /SWIFT/ – WBKPPLPP
IBAN: PL33109010980000000124282268

Bądźmy w kontakcie

eMOCja

Bądźmy w kontakcie

Holistyczne Centrum Wsparcia po Stracie to miejsce, do którego można zgłosić się nie tylko po pomoc, ale i po-MOC – na ten trudny czas. Przyjść z różnymi eMOCjami, a wyjść z MOCą.

Menu

Newsletter

Zapisz się na nasz newsletter